دكتر محسن حسين خاني در گفت وگو با ايسنا، گفت: بيماريهاي قلبي به بيماريهاي مربوط به نارسايي قلب، بيماريهاي ناشي از دريچه‌هاي قلب، سلولهاي عضله قلب و بيماريهاي ناشي از عروق كرونر قلب طبقه‌بندي مي‌شوند.

به گفته وي، بروز بيماريهاي ناشي از عضله قلب در مردان بيشتر از زنان است و درصد بيماريهاي قلبي وابسته به عروق كرونر و گردش خون در هر دو جنس تقريبا يكسان است. بيماري‌هاي قلبي به ويژه بيماري ناشي از عضله قلب در زنان باردار علت شناخته شده‌اي ندارد اما گروهي از عوامل مانند عفونت‌هاي HIV، مصرف دخانيات، مشروبات الكلي، استرس و ... در اين زمينه موثرند.

اين فلوشيپ قلب و عروق ادامه داد: از آنجا كه بارداري يك نوع استرس است، ممكن است استرس يكي از عوامل ايجاد بيماريهاي قلبي ناشي از عضله قلب در زنان باردار باشد. بيماريهاي سيستم ايمني نيز از ديگر علت‌هاي ايجاد اين بيماري در زنان باردار است.

وي در ادامه افزود: ممكن است از رحم زنان بارداري كه به بيماري قلبي دچار مي‌شوند، پروتئين‌هايي ترشح و وارد سيستم گردش خون و در نهايت قلب شوند. در نتيجه سلولهاي قلبي نسبت به اين پروتئين‌ها واكنش نشان داده و آنتي بادي ترشح مي‌كنند كه ممكن است نتواند پروتئين‌ها را از بين ببرد، بنابراين سلولها دچار نارسايي شده در نتيجه عضله قلب مادر به نارسايي مبتلا مي‌شود.

دكتر حسين خاني بروز نارسايي قلب در زنان باردار با نژاد سياه را بيشتر دانست و گفت: علت اين امر هنوز مشخص نشده است، البته تعداد مادران بارداري كه به اين عارضه مبتلا مي‌شوند، بسيار كم است و از هر 4 ميليون زن باردار، حدود 125 زن به اين بيماري مبتلا مي‌شوند.

وي ادامه داد: سوالي كه مطرح است اين است كه چرا بيماري عضله قلب در زنان باردار كم است. يكي از ايده‌ها در اين زمينه اين بود كه شايد رابطه‌اي ميان مادر و جنين در اين باره وجود دارد.

اين پژوهشگر ايراني با اشاره به بررسي‌هاي آزمايشگاهي انجام شده بر روي موش‌هاي آزمايشگاهي افزود: بر اين اساس نوعي موش تراريخته كه تمام بدن آن سبزرنگ بود با موش ماده‌اي كه ساده بود و تراريخته نبود، جفت گيري شد كه در حالت عادي نصف اين نوزادان بايد تراريخته و نصف ديگر عادي باشند.

وي در ادامه افزود: 12 روز پس از جفت‌گيري انجام شده، با استفاده از روشهاي آزمايشگاهي در قلب موش‌ مادر، سكته قلبي ايجاد شد و چهار روز پس از ايجاد سكته، ‌قلب موش مورد نظر مورد بررسي‌هاي آزمايشگاهي قرار گرفت. با برش‌هاي انجام شده، سلولهايي در قلب مادر مشاهده شد كه از طرف جنين تراريخته بود. بنابراين بايد ميان جنين، مادر و سلولهاي جفت كه با حركت در گردش خون به سمت ناحيه صدمه ديده در قلب رفته‌اند، رابطه وجود داشته باشد.

دكتر حسين خاني اظهار كرد: اين سلولهاي جنيني – مادري پس از استخراج از خون مادر آناليز شدند. با بررسي‌هاي صورت گرفته مشخص شد كه اين سلولها خاصيت سلولهاي بنيادي را دارند و از قابليت تمايز به سلولهاي قلبي كه عملكرد قلب را دارند، برخوردارند.

وي گفت: با بررسي‌هاي انجام شده، متوجه شديم كه 12 تا 18 روز زمان لازم است تا قلب مادر به علت بازسازي حالت سكته توسط سلولهاي جنيني به حالت عادي بازگردند.

دكتر حسين خاني تاكيد كرد كه اين بررسي براي اولين بار در دنيا انجام شده و براي چاپ در مجله نيچر ارسال شده است.

وي با اشاره به اقدامات درماني كه براي زنان باردار مبتلا به بيماريهاي قلبي انجام مي‌شود، ادامه داد: اين اقدامات درماني اغلب بستري و دارو درماني است، البته داروهايي كه به جنين صدمه نزند. در نهايت ممكن است استراحت مطلق براي مادر مربوطه تجويز شود؛ چرا كه طبيعت طوري است كه بدن مادر را مقاوم مي‌كند و بعد از مدتي استراحت، بيماري افت مي‌كند.

وي خاطرنشان كرد: اثرات مطلوب سلولهاي جنيني بعد از زايمان هم باقي مي‌ماند و بازسازي قلب را سبب مي‌شوند.

دكتر حسين خاني گفت: معمولا به زنان مبتلا به بيماريهاي قلبي توصيه مي‌شود كه از بارداري خودداري كنند اما بر اساس اين تحقيق مي‌توان به جرات گفت كه اين زنان نه تنها مي‌توانند باردار شوند بلكه امكان خلاصي آنها از اين بيماري به دنبال بارداري وجود دارد.

وي در پايان، عدم مصرف دخانيات و مشروبات الكلي، پرهيز از استرس و استفاده از رژيم غذايي مناسب و داراي فيبر زياد را از عوامل موثر در جلوگيري از بروز بيماريهاي قلبي در حين بارداري عنوان كرد.

 اين دستگاه در مواردي كه اختلال ريتم قلب بصورت بلوك كامل قلب و يا بيماري سينوسي وجود داشته باشد ‚ گذاشته ميشود . پيس ميكر يا بصورت موقت ‚ و يا دايم قرار داده ميشود .

   همچنين لازم به ذكر است كه پيس ميكرها يا Demand   هستند ‚ يعني سنسور داشته و قادرند كه QRS را تشخيص داده و در صورت عدم حضور موج QRS پيس ميكر فعال گردد  و يا ممكن است كه پيس ميكر Fixed Rate باشد ‚ بطوريكه با يك تعداد ضربان ثابت بطور مداوم ايجاد ايمپالس كند كه البته خطرناك بوده زيرا در صورت وقوع PVC  ‚ ايمپالس حاصل از پيس ميكر ممكن است بر روي موج T ناشي از PVC قرار گيرد و منجر به تاكيكاردي و فيبريلاسيون بطني شود .

سيستم پيس ميكر شامل يك مدار الكتريكي ساده است كه از يك ضربان ساز و يك ليد پيس ( يك سيستم عايق دار الكتريكي ) با يك يا دو الكترود تشكيل شده است . ژنراتور نبض جهت ايجاد موج الكتريكي تنظيم ميشود و اين موج پس از انتقال به ليد پيس بداخل دو الكترود ميرود . اين قسمت در تماس مستقيم با قلب است كه هدايت الكتريكي حاصله ‚ منجر به دپولاريزاسيون ميوكارد ميشود . سپس جريان برگشتي از قلب به ژنراتور جهت تكميل مدار الكتريكي برقرار ميگردد .

 برای چه كسانی پیوند قلب را پیشنهاد می كنید؟

▪ روش های درمانی زیادی برای درمان بیماران دچار نارسایی قلبی وجود دارد. بعضی از آنها شامل جراحی های معمول هستند؛ ترمیم یا تعویض دریچه، بای پس عروق كرونری، بازسازی بطن چپ و یا روش های پیشرفته تر دیگری مثل ترمیم عضلات بطن قلب (كاردیومیوپلاستی) با استفاده از عضلات سایر قسمت های بدن و اگر این روش های معمول برای درمان نارسایی قلبی ناموفق باشند، بیمار برای پیوند قلب آماده می شود.

تا امروز هیچ روشی به اندازه پیوند قلب نتوانسته به بیمار كمك كند تا مریض بتواند در زندگی عملكردی مطلوب و خوب داشته باشد. یعنی تنها با این روش است كه بیمار می تواند به عملكرد عادی خود برگردد و تنها روشی كه در بیماری های شدید و در مرحله آخر نارسایی قلبی باعث می شود كه بیمار به ظرفیت كامل شغلی و كاری برگردد، همین پیوند قلب است. پیوند قلب روشی شناخته شده است كه حتی با وجود پیشرفت های مختلفی كه در تكنیك های جراحی قلب ایجاد شده، هنوز بهترین روش در درمان نارسایی قلبی پیشرفته پیوند قلب است. بنابراین اگر در یك جمله بخواهیم بگوییم چه بیمارانی برای پیوند قلب درنظر گرفته می شوند می توانیم بگوییم زمانی كه سایر روش های درمانی ناموفق هستند و بیمار در مراحل آخر نارسایی قلبی است.

آیا شرط سنی دارد؟

▪ معمولا آنچه توصیه می شود این است كه در سنین بالای ۶۰ سال پیوند انجام نشود یعنی محدوده سنی انجام جراحی ۶۰ سال است. ما هم آنقدر كمبود دهنده قلب داریم كه اصلا تا به حال قادر نبودیم كه یك فرد بالای ۶۰ سال را در فهرست پیوند قلب بگذاریم.  

درصد موفقیت چقدر است؟

▪ موفقیت در مرحله جراحی خیلی بالا است، یعنی در مراحل زودرس بعد از جراحی، یا در حین جراحی تا به حال یكی دو بیمار را بیشتر از دست ندادیم و موفقیت آن بسیار بالاست. بنابراین درصد قابل توجهی از آنها دارای پیوند موفق هستند ولی نگهداری آنها بسیار مهم است. بهترین آمار در مورد زندگی ۵ ساله این افراد در كشورهای خارجی، حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد است. یعنی ۵ سال بعد از پیوند ۶۰ تا ۷۰ درصد اینها زنده می مانند و حال عمومی خوبی دارند.

در كشور ما چطور؟

▪ در این جا به دلیل اینكه ما واقعا نمی توانیم كنترل لازم را داشته باشیم، یعنی حداقل با توجه به اینكه بیشترین پیوند هم توسط تیم ما انجام شده است، بیشترین مشكل ما این بوده كه امكانات لازم برای سرویس دهی كامل بعد از پیوند را نداشتیم كه بتوانیم مراقبت های لازم را از بیمار داشته باشیم. البته این اشكال فقط ناشی از كمبود امكانات ما نیست.

بیماران هم نمی توانند به طور مرتب مراجعه كنند چون این افراد برای كنترل بیماری خود باید مرتب به ما مراجعه كنند و این كار به شدت برای آنها هزینه بر است. بنابراین باید سیستمی باشد كه امكاناتی در اختیار بیماران گذاشته شود تا بتوانند برای كنترل بیماری خود به طور مرتب مراجعه كنند مثلا اقامتگاه یا وسایل ایاب و ذهاب در اختیار بیماران قرار داده شود، تا از هزینه های تحمیل شده بر بیماران كاسته شود، این بیماران باید به طور مرتب ویزیت شوند، آزمایش شوند و حتی به طور مكرر بیوپسی شوند. از طرف دیگر روش های تشخیصی درمانی این بیماران بسیار گران قیمت است، در نتیجه این بیماران برای پیگیری و مراقبت از جراحی انجام شده دچار مشكل هستند.

با توجه به شرایطی كه گفتید درصد موفقیت جراحی در كشور ما چقدر است؟

▪ بعد از ۵ سال حدود ۴۰ درصد از بیماران ما زنده می مانند.

یعنی بعد از ۵ سال چه اتفاقی می افتد؟

▪ دو عارضه مهم در این بیماران وجود دارد؛ یكی رد پیوند و دیگری عفونت. ما درحال حاضر با یكسری مشكلات اساسی مواجه هستیم مثلا در حال حاضر ما پنس مخصوص بیوپسی را نداریم كه اصلا بدانیم بیمار بعد از جراحی در چه مرحله ای از رد پیوند است. یعنی اگر ما بتوانیم زود تشخیص دهیم ممكن است بتوانیم از رد كامل پیوند جلوگیری كنیم و بیمار را درمان كنیم. بنابراین روش های تشخیص رد پیوند كه یكی از از دقیق ترین آنها بیوپسی است باید هرچند وقت یك بار برای بیماران انجام شود تا در همان مراحل اولیه و قبل از بروز علائم، تشخیص داده و درمان شوند. در مراحل اولیه هر ماه باید بیوپسی انجام شود و بعد به تدریج كه از سن پیوند آنها می گذرد، بیوپسی با فاصله های بیشتر انجام می شود.

از طرفی این افراد باید به طور مرتب آنژیوگرافی عروق قلبی شوند، چون عروق آنها مستعد است و به تدریج دچار گرفتگی عروق قلبی می شوند، باید خیلی سفت و سخت تحت كنترل باشند. از طرفی ما چون وسایل تشخیصی لازم برای درك رد پیوند را به طور كامل نداریم و در مراحل زودرس قادر به تشخیص آن نیستیم، بنابراین بیمار وقتی مراجعه می كند و ما تشخیص می دهیم كه رد پیوند صورت گرفته است، دیگر كاری از دست ما ساخته نیست.

در طول این ۵ سال اگر پیوند با موفقیت انجام شود، كیفیت زندگی اینها چطور است؟ آیا مثل یك انسان عادی و با فعالیت عادی زندگی می كنند؟

▪ به هر صورت این بیماران بعد از پیوند تحت درمان هایی قرار می گیرند كه سیستم ایمنی آنها سركوب می شود. بنابراین نسبت به آدم های عادی یك سری مراقبت های خاصی را باید داشته باشند ولی گذشته از این مساله اغلب این افراد در جامعه مثل بقیه افراد عادی زندگی می كنند و دارای فعالیت های روزمره و كاری خود بوده و دارای یك زندگی كاملا طبیعی هستند.

اهداكنندگان قلب چه كسانی هستند؟

▪ اهداكنندگان قلب یا دونورها، كسانی هستند كه اغلب دچار مرگ مغزی می شوند. مرگ مغزی هم بیشتر به علت تصادفات شهری یا جاده ای ایجاد می شود و متاسفانه آمار آن بالا است. نكته مهم در مورد این افراد، تشخیص صحیح مرگ مغزی است. یك مدیریت واحد نیاز دارد كه مرگ مغزی را در این افراد تشخیص دهد و بعد آنها را به ICU هایی كه امكان مراقبت بیشتر از آنها وجود دارد، منتقل كند مثل ICU بیمارستان شریعتی، امام خمینی یا مسیح دانشوری.

این فرد موجود با ارزشی است كه از همه جوانب باید مراقبت شود و نباید او را مرده تلقی كرد چون حاوی ارگان های بسیار ارزشمندی است كه هركدام از این ارگان ها می تواند جان انسانی را نجات دهد. كبد، كلیه، قرنیه، قلب و ریه و همه احشا برای نجات دادن جان یك انسان دیگر قابل استفاده است. بنابراین این افراد در این ICUها باید ازنظر عفونی، كم خونی و سایر عوامل به شدت مراقبت شوند. همچنین باید كنترل شوند تا فشارخون ثابت داشته باشند و ادرار آنها برقرار باشد تا دچار نارسایی در ارگان ها نشوند و این مراقبت ها تا زمان برداشت این ارگان ها ادامه می یابد. خوشبختانه در حال حاضر چنین كمیته ای در كشور ما برای انجام چنین كارهایی وجود دارد.

چطور مرگ مغزی را تشخیص می دهند؟

▪ معمولا تشخیص آن به عهده یك گروه از متخصصان است كه غیز از تیم جراحی هستند و متخصصان مختلف اعصاب، ICU و ... در دو مرحله آزمایش های لازم مثل نوار مغزی و ... را در بیماران انجام می دهند و وقتی تایید مرگ مغزی انجام شود، چنانچه رضایت خانواده را داشته باشیم، وارد مرحله برداشت ارگان ها می شویم.

آیا دهندگان اعضا در ایران به همین خوبی كه گفتید مراقبت می شوند؟

▪ در هر صورت مسلما نقایصی هنوز در كشور ما هست و مراقبت از بیماران دچار مرگ مغزی ایده آل نیست ولی خوب قابل قبول است.

در گذشته كه هنوز سیستم به این صورت نبود، خود ما می رفتیم مرگ مغزی را شناسایی می كردیم، رضایت می گرفتیم و به ICU می آوردیم و دوباره برای شناسایی مرگ مغزی مراحل پزشكی قانونی باید طی می شد. همه این كارها توسط خود ما انجام می شد ولی در حال حاضر، وضعیت بهتر شده است. سیستمی برای كنترل و پیگیری بیماران مرگ مغزی وجود دارد و این سیستم با ما همكاری دارد.

بعد از پیوند، چه موقع بیمار به فعالیت روزمره برمی گردد؟

▪ به طور متوسط ما این افراد را یك ماه در بیمارستان نگه می داریم تا تمام عوارض اولیه آنها كنترل شود. بعد از یك ماه می توانند وارد جامعه شوند و كار روزمره و عادی را از سر بگیرند. مساله مهم این است كه اینها باید به طور مكرر مراجعه كنند. هر علامتی كه در اینها به صورت غیرطبیعی ایجاد می شود، باید زنگ خطری باشد كه مبادا پیوند آنها دچار مشكل شده باشد.

گفتگو با دكتر ماندگار، جراح قلب و استاد دانشگاه تهران سارا محمدی

روزنامه سلامت

کارناممو گرفتم.شدم۱۹.۴۹ . از ترم اول کمتر سوتی دادم ولی بازم یه ۲نمره ای روی هم می شد بیشتر گرفت.معلوم نیست این زیست ضریب ۴ی چقدر معدلم و بیار پایین.

راستی سوتی سال ۸۷ م رو برایتون تعریف نکردم. یکی از بچه های کلاس زبان زنگ زد واسه تولدش دعوتم کرد.منم با کلی مراسم حاضر شدم و کلی برنامه ریزی کردم و خیلی خوشحال رفتم دم خونشون ... اومد دم در گفت تولد فرداست فکرشو بکنید چه ضد حالی.فرداش مراسم رو مجددا به جا آوردم و رفتم تولد.

نخستین عمل پیوند قلب در حال تپش بر روی یک بیمار 47 ساله آمریکایی که به نارسایی احتقان قلبی دچار بود انجام شد این عمل جراحی ماه گذشته در مرکز پزشکی «پرسبایترین» دانشگاه «پیتسبورگ» در اوکلند انجام شد.

بنا بر اعلام بیمارستان ، این بیمار که اکنون مرخص شده است در شرایط عمومی خوبی به سر می برد قلب اهدایی که از یک مرد 46 ساله گرفته شده بود ، با استفاده از سیستم آزمایشی «مراقبت از عضو» به مدت 2 ساعت و 45 دقیقه ضربان خود را حفظ کرد این عمل جراحی به عنوان بخشی از آزمایش ارزیابی ایمنی و کار آمدی این سیستم برای پیوند قلب انجام شد.

مقامات بیمارستان اعلام کردند فناوری به کار رفته در این سیستم می تواند عضورا قادر سازد که همچنان از جریان خون و اکسیژن خود استفاده کند و با این کار به طور چشمگیری آسیب های ناشی از خونریزی را برای عضو پیوند زده شده کاهش می دهد.

«ترانس مدیکس» که سازنده این سیستم است دستگاه های مشابه دیگری برای ادامه کار دیگر اعضای بدن مانند ریه ، کبد و کلیه ساخته است.

"محمدحسنی" اضافه کرد: ایده درمان نارسایی قلبی به کمک سلول های بنیادی در سال 1382 برای اولین بار توسط شادروان دکتر "سیدحمید میرخانی" در بیمارستان امام خمینی (ره) مطرح و پس از بررسی کارشناسی، پروژه مشترکی میان بیمارستان امام حمینی و مرکز پیوند مغز استخوان بیمارستان شریعتی طراحی شد و این تیم تحقیقاتی توانست نخستین پیوند سلول های بنیادی به قلب را در خردادماه سال 1383 در بیمارستان امام خمینی (ره) به انجام برساند. وی افزود: سلول های بنیادی در این روش از مغز استخوان خود فرد جداسازی می شود و پس از فرآوری، توسط پزشک از طریق روش آنژیوپلاستی به داخل رگ و یا از طریق روش جراحی به عضله قلب بیمار پیوند زده می شود، بیمار به مدت 6 ماه تحت کنترل و مراقبت قرار می گیرد. هدف از این شیوه درمانی را ترمیم بافت آسیب دیده در جریان سکته قلبی (انفاکتوس میوکارد) است.

"خبرگزاری مهر"

پيس ميکر چگونه ضربان قلب را تنظيم ميکند ؟      

پيس ميکر ميتواند ريتم قلب را تشخيص دهد و براساس آن و همچنين براساس آنچه که توسط پزشک برنامه ريزي شده است ميتواند در زمان لازم با فرستادن موج الکتريکي به قلب ريتم طبيعي آن را حفظ کند. اکثر پيس ميکرها همچنين ميتوانند فعاليت بيمار مانند از پله بالا رفتن و يا ورزش کردن  را  تشخيص داده و ضربان قلب را براساس ميزان فعاليت، تند يا کند نمايند.